Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 10 november 2014

Beschouwing D66: Begroting 2015.

Hieronder treft u de tekst zoals deze is uitgesproken in de begrotingsvergadering van 4 november 2014

In 2015 zal het zover zijn dat de decentralisaties daadwerkelijk zullen gaan starten. Deze hervorming van de zorg is ingrijpend. Niet alleen de structuur en wetgeving is ingrijpend gewijzigd, maar het heeft ook veel impact op de uitvoerende ambtelijke organisatie. Ook de burgers moeten worden meegenomen in dit verandertraject. In de voorliggende begroting 2015 is de inpassing van de budgetten van het sociaal domein dan ook prominent aanwezig. Het budget is met de nodige zorgen omgeven gezien de doorgevoerde bezuinigingen en het nu nog onzekere niveau van uitgaven. Ook de uitkering uit het gemeentefonds is substantieel verminderd met 10%. Het Rijk schuift de crisis dus deels door naar de gemeenten.
De begroting 2015 is de eerste begroting in de nieuwe vorm zoals dat in het coalitieakkoord is afgesproken. Natuurlijk is dat wennen, maar deze clustering van onderwerpen heeft wat ons betreft goed gewerkt. Compliment aan de ambtenaren dat men zelfs historische cijfers heeft weten om te zetten naar de nieuwe indeling om zo vergelijkingen met voorgaande jaren mogelijk te maken.

 
D66 is positief gestemd over de rol van de gemeente voor de verantwoordelijkheid voor de gehele de jeugdhulp. Ook wanneer het gaat om onderwijs zal het één en ander veranderen. 1 september 2015 zal de Noordgouw haar deuren in Hattem sluiten en zit Hattem voor het eerst sinds lange tijd zonder voortgezet onderwijs binnen de gemeentegrenzen. Onze fractie wil het college aan zijn belofte houden om zich hard te maken voor het behoud van voortgezet onderwijs in Hattem. De D66 fractie hecht daarnaast veel waarde aan goede contacten met het basisonderwijs in Hattem. Of het nu gaat om passend onderwijs of een integraal huisvestingsplan, inbreng vanuit de scholen is voor onze fractie belangrijk.
Participatie: Het is een goede zaak dat de personele invulling voor het benaderen van werkgevers om werkzoekenden aan werk te helpen is ingevuld. Nu nog via een tijdelijke invulling. Continuïteit is hier echter wel een succesvoorwaarde.

 
Zorg: D66 vindt dat het college voor de nieuwe zorgtaken ook voor zichzelf doelen had moeten stellen en op welke manier ze die wil bereiken. Tenslotte zal dat nodig zijn om de dalende rijksbijdragen te kunnen volgen. Veel andere gemeenten hebben dat wel in hun begroting opgenomen. Voor de uitvoeringskosten heeft de gemeente een uitvoeringspercentage opgenomen van 15%. Dat vinden wij erg hoog. Het heeft natuurlijk ook als gevolg dat er minder geld voor directe zorg beschikbaar is. Overzichtelijker was het geweest als men de 3D-bijdragen van het rijk in dezelfde programma’s had verantwoord. De personele invulling aan de financiële kant is al gedaan, maar de D66-fractie maakt zich meer zorgen over de personele invulling voor de keukentafel-gesprekken.

 
Wanneer het gaat om sport dan zijn wij in Hattem rijk aan verenigingen en accommodaties. Onze fractie ziet met belangstelling in de eerste helft van 2015 een brede visie op de sportaccommodaties inclusief de ijsbaan tegemoet, uiteraard na overleg met de Sportkoepel.

 
Erfgoed: Het gemeentelijk apparaat is verantwoordelijk om het erfgoed van Hattem goed te bewaken. Verkoop van gemeentelijke eigendommen zal dan ook steeds gepaard moeten gaan met borging voor de bescherming van deze historische waarde. Wij kijken uit naar de invulling van de Dijkpoort.
De binnenstad: D66 vindt het jammer dat de plannen in de binnenstad zijn uitgesteld tot september 2015. Door de gehouden schouw, het dromenboek en meerdere info avonden over de herinrichting van de binnenstad wordt de lat voor de binnenstad hoog gelegd. De burger gaat ervan uit dat hun reacties serieus worden genomen, en dat ze deze kunnen terugzien in de plannen voor de binnenstad. Ook willen wij aandacht vragen voor de veiligheid in de binnenstad in het weekend en op sommige door-de-weekse dagen. Door het parkeergedrag buiten de vakken is de binnenstad voor de brandweer niet te bereiken. Hier ligt wat ons betreft een taak voor de BOA.

 
Woningbouw: We gaan er vanuit dat er in 2015 meer duidelijkheid komt betreffende de invulling van de zorgzones en het ijsbaanterrein. Voor woningbouw is er potentie genoeg om het plan Assenrade en ’t Veen verder af te ronden en uit te voeren. De jonge Hattemer wil in zijn stad blijven wonen en daarvoor moeten de voorwaarden worden geschapen. De vraag is behoorlijk. D66 is verheugd dat de exploitatie van de wijk Assenrade nog steeds kostendekkend is, ondanks dat er nog een aantal vrije kavels te koop zijn. Door het laten vervallen van één brug en het creatief omgaan met de uitvoering van het bouwrijp lukt het toch steeds om de exploitatie dekkend te houden. Een minpuntje is dat het gebied niet als een 30 km zone gebied is ingericht, en ook juridisch nog niet is geregeld. Maar wij hebben begrepen dat als zo vele onderwerpen, Assenrade in het nieuwe GVVP zal worden meegenomen.
Toerisme en de historische kracht van Hattem moeten ten volle benut worden. Ronduit Hattem heeft daarin een spilfunctie en D66 vertrouwt erop dat de wisselwerking met het ambtelijk apparaat optimaal is. De kennis is er en het bestuiven van elkaar is de kracht om daarin succesvol te zijn.

 
Het Groen in Hattem: D66 vindt het jammer dat de vrijkomende uren uit adoptie en verkoop groenstroken niet worden ingezet voor extra uren onderhoud groen, maar worden ingeboekt als een bezuiniging. Hattem was altijd de parel van de Veluwe, maar op het gebied van het onderhoud van het groen is dit nu niet meer aan de orde. D66 gaat er ook vanuit dat er in 2015 een communicatie traject wordt uitgezet betreffende het omgekeerd inzamelen van afval.

 
Verkeer en vervoer: D66 betreurt dat er nog steeds geen herziening van het GVVP aan de raad is aangeboden. De laatste informatie is dat het pas in het 2e kwartaal van 2015 aan de raad zal worden aangeboden i.p.v. een jaar eerder. We zien overigens in het algemeen dat plannen steeds worden uitgesteld.
Samenwerking: D66 benadrukt haar verkiezingsstandpunt dat Hattem zelfstandig moet blijven en met name richting Zwolle moet kijken om mee te kunnen liften op de demografische en professionele effecten van deze groeistad. Hattem fungeert als leider op de Noord-Veluwe en dient de voortrekkersrol daarin gestalte te geven. In deze raadsperiode zullen we verder kijken welke toekomstopties voor Hattem in aanmerking komen.

 
Dienstverlening: De verkiezingsuitslag van maart is overduidelijk geweest. De inwoner van Hattem voelt zich betrokken bij zijn stad en volgt de ontwikkelingen op de voet. Voor het gemeentelijk apparaat de uitdaging om haar dienstverlening af te stemmen op deze inwoner: zij zijn er voor hen. Op alle fronten verdient de inwoner, als belastingbetaler, deze aandacht, met het sociale domein als speerpunt. Communicatie is daarbij de dragende factor, empatisch vermogen en dienstbaarheid zijn daarin de steunpilaren. De ICT is een belangrijke pijler, doch de menselijke maat is daarin onontbeerlijk. De participatiegedachte, die de basis is voor de nieuwe samenleving, zal ook in gemeentehuis zijn intrede dienen te doen.

 
Financiën: De reserve positie van de gemeente neemt zienderogen af. Te gemakkelijk worden de algemene reserves aangesproken. D66 heeft moeite met de hier genoemde onttrekking aan de NUON-reserve ten laste van de reserve samenwerking. Ook de onttrekking aan de algemene reserve ten laste van de reserve frictiekosten is volgens ons oneigenlijk. In onze optiek zijn dit allen operationele kosten, die uit de lopende begroting moeten worden gedekt. Voor de onttrekking ten gunste van de reserve samenwerking is geen grondslag aanwezig. Wij vinden het te laat om pas voor 2016 te overwegen om dit te wijzigen. D66 wil dat dit al in 2015 gaat gebeuren om zo de NUON-reserve te sparen. D66 had graag een neutraal meerjarenbegrotingresultaat gezien. Het lijkt erop dat dit niet meer mogelijk is. Samen met de nodige onzekerheden aan de inkomstenkant ziet dit er niet goed uit en zullen bezuinigingen onvermijdelijk zijn. Ook de precariobelasting is een onzekere factor en daar is een groot bedrag mee gemoeid. Het kan niet zo zijn dat de gemeente daar alleen op kan leunen. Een aantal gemeentes nemen deze onzekere inkomsten dan ook niet mee als operationele inkomsten, maar hebben er een voorziening van gemaakt. Deze voorziening zou bijvoorbeeld kunnen dienen voor de dekking van de onzekerheid in de zorgkosten.

 
Personele bezetting: Door de veranderende rol van de overheid (minder overheid, meer samenleving) gaat er de komende jaren veel veranderen. Dit zal een behoorlijke belasting en aanpassing te weeg brengen voor het personeel. Om toch voldoende kennis in huis te halen zijn wij voorstander om samen te werken met de gemeente Zwolle en in combinatie met de al bestaande samenwerkingen. Externe inhuur (ZZP-ers, en Adviesburo’s) willen wij tot een minimum beperken.

 
Hoofdpijndossiers: Naast de decentralisaties zijn het bedrijventerrein en de subsidies voor de Marke en het zwembad de grootste uitdaging en verantwoordelijkheid van het bestuur èn de raad van deze gemeente. De financiële risico’s zijn fors, daadkracht is gewenst, zowel in de organisatie van deze dossiers alsook vanuit het college. Ten aanzien van de exploitatie van bedrijven terrein H2O zijn wij somber gesteld. Wij willen dan ook van het college horen hoe men op korte termijn deze problemen zodanig gaat aanpakken dat er slagvaardige organisaties ontstaan.

 
Tenslotte: Ik wil graag afsluiten met een aantal bevindingen uit de begroting.
• Een tekort voor bestemming van 827.000 euro i.p.v. nul.
• Een sterk afnemende reserve positie.
• Nog steeds een code “oranje” schuldquote, ondanks de extra 3D-gelden.
• Een toegenomen risico’s, dat naar verwachting nog verder zal toenemen.
• Een sterk dalende weerstandsvermogensratio.
• Onzekerheid of de benodigde zorguitgaven in 2015 budgetneutraal zullen uitvallen.
• De verwachting dat de rijksbijdrage voor het sociale domein in 2016 en volgende jaren zal dalen op basis van de objectieve verdeelsleutel.
• Andere substantieel onzekere inkomsten en nu al zekere meerkosten.
• En een zeer zorgelijk meerjaren perspectief.

 
Kortom: Niet één, maar bijna alle kernparameters staan op negatief. Ik kan niet anders concluderen dat we nu al in zwaar weer zitten. D66 heeft in de verkiezingen aangegeven dat Hattem veel voorzichtiger met zijn uitgaven moeten omgaan. We zien nu het resultaat van beleid uit verleden nu terug in deze begroting. We zullen ons al in 2015 moeten buigen over bezuinigingen om de reserves te sparen voor de te verwachten risico’s. Samen met de operationalisering van de decentralisaties zal het een spannend jaar worden.
Belofte maakt schuld, luidt het gezegde. D66 constateert dat er vele beloften worden gedaan in de begroting voor 2015. De gemeentelijke organisatie, het college en de ambtenaren, zijn ambitieus. De D66 fractie juicht dat toe en zal de uitvoering ervan in 2015 op de voet volgen.